VAN GELUK GESPROKEN

AAls de gelukwensen voor het nieuwe jaar in de drukte van de feestdagen enigszins verstomd zijn, is misschien het moment daar om ons af te vragen wat we elkaar hebben toegewenst. Met andere woorden, wat verstaan we onder geluk?
Dat is niet zo eenduidig. Voor de een is het kunnen maken van een verre reis of het bezitten van een mooie snelle auto het ultieme geluk, terwijl de ander droomt van een kampioenschap op de schaatsbaan. Allemaal zaken die te maken hebben met bezit, geld, prestatie en eer. Dan ontstaat al snel de gedachte dat geluk maakbaar is en dus voor iedereen bereikbaar als je er maar hard genoeg voor werkt. En wie dat niet kan heeft toch ook recht op geluk! In dit maakbaarheidsdenken wordt het recht op geluk al snel dwang tot geluk, want je wilt toch liever niet bij de losers horen.
In deze opvatting ligt het geluk dat je wilt bereiken altijd buiten je. Dat geeft het woord ‘bereiken’ eigenlijk al aan: je reikt naar iets wat buiten je ligt, dat wil je naar je toe halen.
Is geluk echter niet veel meer iets wat in je innerlijk huist en wat te maken heeft met een gevoel van tevredenheid en harmonie? Misschien niet zo euforisch als wanneer je schaatskampioen wordt, maar wel van langere duur en zachtjes op de achtergrond meeresonerend in je dagelijks bestaan. Het maakt het leven van alledag op diverse wijzen lichter. Het voorkomt natuurlijk niet dat er periodes van pijn en verdriet in je leven komen, maar het maakt wel dat je daar mee om kunt gaan en het een plaats en betekenis kunt geven in je leven.
Dit geluk wat in je huist komt de meeste mensen niet zomaar aanwaaien. Natuurlijk heeft de een wat meer positivisme in de genen meegekregen dan de ander, maar een diep geworteld gevoel van tevredenheid en innerlijk geluk is iets wat groeit door stilte en aandachtig leven. Dan willen we niet langer het geluk grijpen en pakken, maar kunnen we wachten tot het als het ware neerstrijkt op onze schouder.
Ik vermoed dat een dergelijke levensinstelling een noodzaak is willen we op een menswaardige manier met zovelen op deze aarde leven. Het vraagt niet om meer, groter en sneller, maar om minder, kleiner en langzamer. Dan groeit vanzelf meer aandacht, respect en zorg voor alles wat leeft en kwetsbaar is. Maar met die aandacht krijgen we ook oog voor de schoonheid van een oud gezicht en die ene bloem. We hebben dan niet meer zo veel nodig om gelukkig te zijn, zegt ’de kleine prins’ in het gelijknamige boek: ‘De mensen planten 5000 rozen in hun tuin en vinden nog niet wat ze zoeken. Wat ze zoeken, dat kan men toch vinden in één enkele roos..Hun ogen zijn blind. Men moet ook met het hart zoek’.
Misschien ligt daar wel het geheim van het geluk: vanuit welk perspectief bezien we de wereld en de mensen om ons heen? En niet te vergeten onszelf? Ik voel me wel thuis bij de aansporing van de kleine prins om meer vanuit het hart en dus vanuit liefde, mededogen, respect en zorg te kijken naar alles wat me omringt.
Ik vermoed dat we dan ook beter in staat zijn om te gaan met de ogenschijnlijke tegenstellingen van het bestaan, zoals Gabriél Smit dat zo subtiel verwoordt in zijn gedicht Geluk: ’Geluk is evenwicht van dood en leven, van reiken naar en toch geborgen zijn, al wat gesloten raakte openbreken en toch te laten in zijn veiligheid...Het schijnt met alles vrijwel tegenstrijdig, maar komt met vrijwel alles overeen, het is bevreemding om het ingewijde, overal is het samen, overal alleen’. Zo bezien is geluk niet alleen een wens, maar ook een opdracht voor ons leven en samenleven.

Wil van der Heijden.

boekentip Het geluk in jezelf.

U kunt blijk geven van uw waardering voor Stukwerk door overmaking van een vrijwillige bijdrage op één van de rekeningen van de Abdij van Berne te Heeswijk: Postbank 1082440 of Rabobank 1201.00.908 (vermelding: 'vrijwillige bijdrage') Voor buitenlandse abonnee's: Rabobank 12.01.00.908; IBAN: NL64RABO 0120 1009 08; BIC: RABONL2U

Alle vorige afleveringen van Stukwerk-online zijn te vinden op www.abdijvanberne.nl.