‘Een vingerwijzing Gods’
Bauke Jan van Kampen

‘Religieuze belevenissen’ is een wekelijks terugkerende rubriek in het dagblad Trouw.
De eerste vraag die daarin gesteld wordt is: ‘wat hebt u meegemaakt?’ Dan vertelt iemand, op vaak indringende wijze, over een gebeurtenis die direct of op wat langere termijn van grote invloed is geweest op het verdere verloop van zijn of haar leven.
‘Dit kan geen toeval geweest zijn’, lees je dan. Of, ‘dit is zoiets bijzonders, dit komt normaliter niet voor. Ik kan dit niet zo maar naast me neer leggen, ook al zou ik het willen, dit moet een betekenis hebben’.

Toen mijn vader eenentwintig was ontmoette hij, zoals later zou blijken, mijn moeder. De vonk sloeg over. Haar vader zei:’Ze is pas zestien, kom over twee jaar maar terug.’ Duidelijke taal. Na die periode was daar, op dezelfde plek, wederom een ontmoeting tussen hen beiden. Ze was achttien en het argument van mijn grootvader gold dus niet meer. ‘Zo is ’t gekomen’, zou je zeggen. ‘Nee’, zei mijn vader, ‘ik kwam haar toen niet zomaar tegen, dat was geen toeval: ‘een vingerwijzing Gods’, zoals dat zo mooi in protestantse kring heette. Ook hij had in Trouw zijn verhaal kunnen schrijven.

Wie kent in zijn of haar leven geen gebeurtenissen waarvan we meteen, of mogelijk later, zeggen: ‘wat heeft (had) dit te betekenen?’ Soms houden we die dingen voor onszelf, maar het kan ook zo zijn dat we dit wel met anderen moeten delen. We lopen met dat laatste een risico dat de ander ons niet aanvoelt, niet begrijpt en vaak een andere betekenis aan ons voorval wil geven. Dan blijkt temeer dat onze ervaring niet die van de ander is.
Een eenduidig antwoord op de vraag ‘wat heeft (had) dit te betekenen’ is er niet. Is het daarmee een zinloze vraag geworden? Naar mijn idee niet. Wij geven zèlf betekenis aan gebeurtenissen in ons leven, of we proberen dat op zijn minst. En naarmate de gebeurtenissen ingrijpender zijn worden antwoorden op gestelde vragen moeilijker maar vaak ook persoonlijker.
Zin en betekenis geven is een algemeen menselijke eigenschap. Zinloosheid, betekenisloosheid, doelloosheid, het zijn begrippen die de poten onder onze stoel van het bestaan wegzagen. Met het idee dat ons bestaan volkomen zinloos is en zonder enig doel is kennelijk niet te leven. Het boezemt ons angst in. De vraag waarvoor we dan bang zijn is overigens niet zo gemakkelijk te beantwoorden. Misschien zijn we wel bang om er helemaal alleen voor te staan. Daarom grijpen we van alles aan om ons bestaan in een zinvol kader te plaatsen. Op het moment dat dat lukt is er wellicht enig gevoel van inbedding in, verbondenheid met, of opneming in een groter geheel. Dat verbonden weten is ten diepste een religieuze ervaring (religare = opnieuw verbinden). Het is dan ook niet verwonderlijk dat we aan al die gebeurtenissen tussen hemel en aarde, waar we ‘met ons verstand niet bij kunnen’ en die zoveel vragen oproepen, een betekenis geven zodat ons bestaan zinvol wordt, er een toekomst is en we ‘niet voor niets’ leven. Het zijn met name die vingerwijzingen die ons een (religieus) steuntje in de rug lijken te geven. En wie heeft daar geen behoefte aan?

Boekentip Maurice de Valk: De zin van zijn. Voedsel voor de ziel.

U kunt blijk geven van uw waardering voor Stukwerk door overmaking van een vrijwillige bijdrage op één van de rekeningen van de Abdij van Berne te Heeswijk: Postbank 1082440 of Rabobank 1201.00.908 (vermelding: 'vrijwillige bijdrage') Voor buitenlandse abonnee's: Rabobank 12.01.00.908; IBAN: NL64RABO 0120 1009 08; BIC: RABONL2U

Alle vorige afleveringen van Stukwerk-online zijn te vinden op www.abdijvanberne.nl.

Hebt u een vraag? Mail hem ons

Meer informatie over de Abdij op www.abdijvanberne.nl


Abonneer een vriend(in), familielid of collega.
Klik hier .